SUDOKU --ZEKA GELİŞTİRİCİ
Dünya bu oyunu oynuyor: SUDOKU

Oyun rakamlarla oynanıyor, ama matematik değil. Türkiye'de Diamond, ABD'de Number Place, İngiltere'de Japonca adı olan Sudoku ile anılan oyun, 80'li yıllarda ortaya çıkan Rubik küpleri gibi bir salgına dönüşmüş durumda.

Nevzat Erkmen


Avrupa'da özellikle geçen yıl başlayan Sudoku çılgınlığı, artarak devam ediyor. Öyle ki, oyunun 80'li yıllarda hastalık haline gelen Rubik küpleri gibi bir bağımlılığa yol açtığı söyleniyor. İngiltere'nin The Times, Daily Telegraph gibi önemli gazeteleri, okurlarına her gün bir Sudoku oyunu vererek tirajlarını artırırken, Sudoku siteleri açılıyor, kitaplar yayımlanıyor.

Oyun, aslında basit. Rakamlarla oynanıyor ama matematikle ilgisi yok. Soldan sağa ve yukarıdan aşağıya dokuz kareden oluşan grafik, kendi içinde de dokuzar karelik bölümlere ayrılmış durumda. Bu karelere 1'den 9'a kadar rakamlar yerleştiriyorsunuz. Amaç tüm kareleri doldurmak. Bulmacanın zorluk derecesine göre ipuçları veriliyor. Her sırada ve kendi içinde bölünmüş her dokuz karelik bölümde aynı rakamdan bir tane olması gerekiyor. Bu yüzden Sudoku uzmanları, oyunun sadece mantık yürüterek oynanacağını, bu yüzden de en çok matematik fobisi olanların ilgisini çektiğini söylüyorlar.

İngiltere'de Japonca ismi olan Sudoku (su Japonca rakam demek, doku ise tek kişilik oyun olarak çevrilebilir), ABD'de ise Number Place (rakam yerleştirme) olarak bilinen oyun, Türkiye'de 1994 yılından bu yana Diamond adıyla piyasada.

Zeka Oyunları Federasyonu Kurucu Üyesi ve Türkiye Temsilcisi Nevzat Erkmen'in Japonya'dan telif haklarını aldığı oyun, zaman zaman gazetelerin bulmaca eklerinde yayımlanıyor; Ayrıca Söz Yayın'dan çıkan Diamond isimli cep bulmaca kitapları da var.

Sudoku'yu ya da bizim bildiğimiz adıyla Diamond'u İngiltere'ye getiren şirket, aynı oyunu cep telefonlarına ve televizyona uyarlamak için girişimlere başladı bile. Oyunun, dünyanın hemen her yerine yayılmış müdavimleri, Sudoku.com gibi sitelerde bulmacayı hem çözüyor, hem de diğer site ziyaretçileriyle en rahat bulmaca çözümleri konusunda sohbet etme olanağı buluyorlar. Sudoku sitesinin kurucusu ve oyunu İngiltere'ye taşıyan kişi ise, Yeni Zelandalı bir emekli hâkim olan ve şu sıralar Hong Kong'da yaşayan Wayne Gould.

Gould, Sudoku'yu 1997 yılında Tokyo seyahatinde satın aldığı bir bulmaca kitabında keşfetmiş ve oyunun bilgisayar üzerinde oynanmasını sağlayan bir program yazmak için altı yılını harcamış. Gould, Slokvakya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne kadar 11 ülkede yayımlanan gazeteler için Sudoku hazırlıyor. Yakında listeye Gürcistan da eklenecek. Gould'un Japonya'dan İngiltere'ye taşıdığı oyun o kadar büyük bir hızla yayıldı ki, emekli hâkim, bulmaca bağımlıları sayesinde küçük bir servet bile yaptı. Daha da önemlisi, İngiliz hükümeti tarafından yayımlanan eğitim dergisi Teachers Magazine, öğretmenlere, öğrencilerine derslerde Sudoku oynatmalarını tavsiye etti.

Gould'un keşfinden üç yıl önce, oyunu Türkiye'ye Diamond adıyla getiren Nevzat Erkmen, oyunun Türkiye’de de hatırı sayılır tutkunu olduğunu söylüyor, ancak aynı dönemde getirdiği başka bir oyunla rekabet edemediğini de kabul ediyor. O da kare karalamaca. Küçük karelerin kenarında belirtilen sayı oranında kareyi karalama esasına dayalı oyunu başarıyla tamamladığınızda ortaya karaladığınız karelerden bir şekil çıkıyor. Erkmen, "Bulmaca tutkunlarının da tutkun olduğu özel bulmacalar vardır" diyor ve devam ediyor: "Açıkçası ben Diamond'cı değilim. Kare Karalamaca'yı tercih ederim, çünkü orada ortaya çıkan bir şekil var." Sudoku'nun bu kadar yaygın olmasını ise, insanların mekanik yaşamdan sıkılıp, başarı hissini kâğıt üstündeki oyunlarda yakalama çabalarına bağlıyor.

http://www.mps-sudoku.com/MPS-Sudoku_Setup.exe